Fotografie od Was – Plac Niepodległości, ok. 1950 roku

Jakiś czas temu dostałem od jednego z Was, miłośników starego Poznania, te dwie fotografie. Za te i za inne ogromnie dziękuję. To niezwykle cenne źródło – Wasze rodzinne albumy i szuflady. Czekam na więcej.

Poniżej dwie fotografie z rodzinnego spaceru w okolicach Placu Niepodległości. Datuję je na okolice roku 1950, nie później. Wam pozostawiam odpowiedź, jakiego budynku ruiny widzimy w tle – w miejscu, gdzie teraz stoi blokowisko atanera przy ulicy Kutrzeby, a wcześniej mieścił się WORD.

Stoki cytadeli gołe, z nielicznymi kikutami drzew, zniszczonych od radzieckiego ostrzału w lutym 1945. Natomiast schody prowadzące do Pomnika Bohaterów pojawiły się jako jeden z pierwszych elementów zaplanowanego w miejscu Fortu Winiary parku.

Urocza ta para z dzieckiem w oldschoolowym wózku.

20140922-img587 20140922-img586

Bastion Colomb, ulica Powstańców Wielkopolskich

Pub Colomb, czyli blokhauz przeciwskarpy, znajdujący się przy ulicy Powstańców Wielkopolskich w Parku Marcinkowskiego, to jedyna pozostałość po Bastionie Colomb. Był to obiekt fortyfikacyjny wybudowany około roku 1854 jako element twierdzy poligonalnej Festung Posen. Bastion przedstawiony jest na makiecie Zenona Góreckiego (fot. M. Walkowiak). Widoczny jest tam blokhauz oraz reszta bastionu. Na górze zdjęcia widać ulicę Kościuszki i jej skrzyżowanie z ulicą Powstańców Wlkp. Po lewej na górze charakterystyczny budynek dawnej Dyrekcji PKP (przy ulicy Taczaka, gdzie niedawno zrobiono skwerek). Obecnie aleja Niepodległości usytuowana jest w miejscu mniej więcej czoła budynku głównego bastionu. Ekspertów proszę o wyrozumiałość w znajomości nomenklatury.

20140320-DSC_1830 Colomb

Odbudowa Domu Rzemieślniczego w Poznaniu w obiektywie R. S. Ulatowskiego

Interesującą kolekcją fotografii Romana Stefana Ulatowskiego, jednego z najlepszych polskich fotografów, może pochwalić się archiwum Wielkopolskiej Izby Rzemieślniczej. Fotografie wykonane zostały w latach 1945-1949.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Archiwum Wielkopolskiej Izby Rzemieślniczej

Opisy do fotografii autorstwa Michała Krupskiego, Archiwum WIR

Skanowanie1a

Fasada Domu Rzemieślniczego od strony Al. Niepodległości (wówczas Wały Zygmunta Starego), najprawdopodobniej wiosna 1945 roku; na chodniku leży nie uprzątnięty jeszcze gruz. Na uwagę zasługuje ogrom zniszczeń: ślady po pożarze oraz ostrzale artyleryjskim. Widoczny także ślad po usuniętym już niemieckim napisie nad wejściem

Skanowanie1b

Fasada Domu Rzemieślniczego od strony ul. Niezłomnych (wówczas Ratajczaka), najprawdopodobniej wiosna lub lato 1945 roku (odgruzowany chodnik, prowizoryczne rusztowanie od strony ul. Kościuszki (wówczas Wały Zygmunta Augusta). Warto zwrócić uwagę na całkowicie zniszczoną Salę Reprezentacyjną. Z lewej strony narożnik Domu Żołnierza.

Skanowanie10001a

Wewnętrzny dziedziniec Domu Rzemieślniczego; na wprost skrzydło od ul. Kościuszki, na prawo od ul. Niezłomnych, najprawdopodobniej rok 1947. Trwają prace przy odbudowie (ta część gmachu odbudowywano w następnej kolejności po skrzydle od Al. Niepodległości). Brak jeszcze zachodniego skrzydła od strony kompleksu budynków uniwersyteckich, które powstanie dopiero w latach 1950-1954 tworząc planowany pierwotnie czworobok. Na uwagę zasługują drzewa, w tym ładne trzy topole w narożniku, które niestety nie dotrwały do naszych czasów oraz nieistniejące już balkony.

Skanowanie10001b

Fasada Domu Rzemieślniczego od strony ul. Kościuszki (wówczas Wały Zygmunta Augusta), najprawdopodobniej lato 1945 roku. Widać, że rozpoczęły się już pierwsze prace zabezpieczające. Na uwagę zasługują zachowane niezwykłym trafem rynny zaznaczające niejako obrys zniszczonych murów.

Skanowanie10002a

Widok od strony skrzyżowania Al. Niepodległości i ul. Niezłomnych, rok 1949. Trwa trzeci, ostatni etap odbudowy – skrzydła od ul. Niezłomnych. Zazdrość współczesnych kierowców może budzić ówczesna pustka na ulicach, mimo, że zdjęcie wykonano w godzinach południowych.

Skanowanie10002b

Fasada Domu Rzemieślniczego od strony Al. Niepodległości, najprawdopodobniej rok 1947 lub 1948. Kończy się pierwszy etap prac: odbudowano już mury i wprawiono okna (oprócz poddasza), wciąż widoczne są ślady po ogniu na ryzalicie wejściowym, brak jeszcze tynków, które zostaną położone w ostatnim etapie odbudowy.

Skanowanie10003b

Widok od strony narożnika ulic Niezłomnych i Kościuszki, rok 1949. Widoczna wiecha oznaczająca zakończenie odbudowy gmachu w stanie surowym. Na uwagę zasługuje odmienna od współczesnej nawierzchnia ulic i stara, być może jeszcze gazowa, latarnia uliczna.

Skanowanie10003ba

Widok od strony skrzyżowania Al. Niepodległości i ul. Niezłomnych, rok 1949. Gotowa już jest nowa konstrukcja dachu nad skrzydłem od ul. Niezłomnych. Po prawej stronie otoczony płotem fragment odbudowywanego Domu Żołnierza.

Nowe nasadzenia drzew na alei Niepodległości

Zarząd Zieleni Miejskiej rozważa możliwość wymiany drzewostanu na całej długości alei Niepodległości. Chodzi o rosnące tam topole. Prace miałyby być prowadzone etapami – zaznacza dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej Tomasz Lisiecki. Etap pierwszy zakłada wymianę topoli od hotelu Polonez do ulicy Księcia Józefa.

Rozważana jest jeszcze opcja wymiany drzewostanu alei Niepodległości na odcinku od ulicy Księcia Józefa do ulicy Armii Poznań, ale ze względu na bardzo duże zagęszczenie uzbrojenia podziemnego może to być niemożliwe.