Góra Kawalerska, Śródka i okolice

Góra Kawalerska to nazwa nieistniejącego już wzgórza znajdującego się na terenie Śródki. W średniowieczu była najwyższym punktem w okolicach Ostrowa Tumskiego. Z jednego ze zboczy wypływało nawet źródło, a samo miejsce, zanim dotarło tam chrześcijaństwo, było miejscem kultu religijnego.

W połowie XVII w. na wzgórzu został ufundowany przez wojewodę kujawskiego kościół reformatów (św. Kazimierza), który budowano do roku 1685. W 1693 roku rozpoczęto wznoszenie przylegającego do kościoła klasztoru.

5BbF4lmFhtBm7K2B3P5u_ar16x9Reformatow fort trio

Ze względu na podmycia, zdecydowano o wzmocnieniu północnej ściany kościoła widocznymi na fotografiach masywnymi skarpami.

W roku 1794 prusacy dokonali kasaty zakonu i do roku 1847, kiedy przekazano klasztor Zakładowi dla Głuchoniemych, pełnił również funkcję szpitala. Zakład dla Głuchoniemych został powołany do życia w roku 1832 przy istniejącym tu seminarium nauczycielskim. Podczas walk o Poznań w roku 1945 poważnie ucierpiał dach oraz wieżyczka kościoła, której po dziś dzień nie odbudowano. Obecnie w budynkach poklasztornych znajduje się Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Głuchych, a kościół należy do parafii Kościoła Polskokatolickiego.

Budynki ośrodka mają przejść niebawem remont elewacji. W tej chwili wymieniana jest stolarka okienna i drzwiowa.

Bydgoska zaklad-9

Dziedziniec dawnego klasztoru

Dziedziniec dawnego klasztoru

Dziedziniec dawnego klasztoru

Dziedziniec dawnego klasztoru

Kościół Św. Kazimierza

Kościół Św. Kazimierza

Bydgoska zaklad-13Bydgoska zaklad-10Bydgoska zaklad-11

Widok ze szkoły na zachód

Widok ze szkoły na zachód

Bydgoska zaklad-22

Bydgoska zaklad-21 Bydgoska zaklad-24 Bydgoska zaklad-28Srodka przedpoW czasie istnienia seminarium nauczycielskiego i zakładu wybudowano dodatkowo: w latach 1836-37 budynek połączony z klasztorem łącznikiem, z licowaną dwubarwną ceglaną elewacją oraz w 1907 budynek nowej szkoły wraz z salą gimnastyczną. Powstała również willa dla dyrektora zakładu.

Bydgoska zaklad-15 Bydgoska zaklad-18Bydgoska zaklad-26 Bydgoska zaklad-29 Bydgoska zaklad-30 Bydgoska zaklad-34 Bydgoska zaklad-35 Bydgoska zaklad-36 Bydgoska zaklad-19 Bydgoska zaklad-25

Ostatecznie wzniesienie, gdzie znajduje się zakład, zostało zniwelowane podczas budowy fortu Reformatów, a później budowy ulicy Podwale. Zarys fortu jest nadal widoczny. Obecnie znajduje się tam Dom Opieki Społecznej, ale wiele pozostałości fortu, cegły, kamienie świadczą o tym, że nie został on rozebrany całkowicie.

Fort Reformatow (1) Fort Reformatow (2) Fort Reformatow (3) Fort Reformatow (4)Mapka-21Fort Reformatów 0v9Vh1rdfYaBcQiEDWKv_ar16x9 Fort Reformatów10608240_533776046800218_2423623628051523532_oI kilka widoków na okolicę…Bydgoska zaklad widoki-12 Bydgoska zaklad widoki Bydgoska zaklad widoki-3 Bydgoska zaklad widoki-4 Bydgoska zaklad widoki-10

Stare fotografie pochodzą z http://cyryl.poznan.pl/

Zakład dla Głuchoniemych na Śródce, lata 20. XX wieku

Na stronie internetowej Cyfrowego Repozytorium Lokalnego Cyryl opublikowano setki zdjęć Zakładu dla Głuchoniemych znajdującego się na Śródce. Pochodzą z lat dwudziestolecia międzywojennego (1919-1939).

Kilka zdjęć prezentuję poniżej, całość znajduje się pod tym linkiem.

www.cyryl.poznan.pl

Poniższa fotografia porównawcza prezentuje widok z lat 20. XX w. od strony wiaduktu kolejowego łączącego Śródkę z Zawadami.

m12Tut1j3Cqv0BAXp0Ee_ar16x9-Pano

Widok na południe na ulicę Podwale, dzisiejsze rondo Śródka oraz ulica Jana Pawła II. Po lewej łąki, obecnie jezioro Malta

KI2hCEslBNcsaSrwajxc_ar16x9

Widok od południa na zakład oraz Fort Reformatów. Dzisiaj pomiędzy nimi przebiega wielopasmowa ulica Podwale oraz trasa tramwajowa

YUMOJW5812YKMyA0RZ4i_ar16x9

Widok z zakładu w kierunku północnym, widoczny wiadukt kolejowy oraz zabudowania ulicy Zawady

gLP8rD2sijHMasRxTGHu_ar16x9

Widok z zakładu w kierunku północnym, widoczny wiadukt kolejowy oraz zabudowania ulicy Zawady

Mapka

KhtnmVUKR0221Jwn7OXW_ar16x9

Widok z zakładu w kierunku zachodnim, widoczna elektrociepłownia Garbary

WZ1VkvyheGSJsieQrPFb_ar16x9

Widok z zakładu w kierunku zachodnim, widoczna elektrociepłownia Garbary i wiadukt kolejowy

179IiA5MJsv24CHIVw9J_ar16x9

Widok na zakład z ulicy Szelągowskiej

MaLqRJIWtPCFFlmBmzom_ar16x9

h3vHzDYjn4NeeuBptRaT_ar16x9

Widok na kościół św. Jana Jerozolimskiego za murami i dzisiejszą Maltę oraz ulicę Warszawską

idYd6tUd0GmOCqng6rPR_ar16x9

Widok na kościół św. Jana Jerozolimskiego za murami i dzisiejszą Maltę oraz ulicę Warszawską

cBQ1SC0AFFTUiitcvfWm_ar16x9

Widok z zakładu w kierunku płn-wsch na dzisiejsze osiedle Główna

Poniższe fotografie przedstawiają zlokalizowany w sąsiedztwie zakładu Fort Reformatów (w 1864 roku nazwa zmieniona na Prittwitz-Gaffron) oraz niwelację terenów wokół obiektów

0v9Vh1rdfYaBcQiEDWKv_ar16x9 12646622_944514385596956_3912070603961261569_o C8miWm2JlQxjqXT96ecP_ar16x9 gmh9KIxYhGSEQpcHYAHW_ar16x9 JkzNUk8WTXPAaUFqUKVi_ar16x9 ltcaUvsPD7PTMsy4Lqqo_ar16x9 RPYOvHHrPzOqfLwCfXLM_ar16x9

Mapka 2

Ówczesna lokalizacja Fortu Reformatów

Stare fotografie pochodzą ze strony cyryl.poznan.pl

Widok mapki maps.google.pl

Retusz: autor wpisu

Chwaliszewo i Ostrów Tumski z lotu ptaka, rok 1924

Poznań podczas powodzi w roku 1924. Widoczne Chwaliszewo z okazałą kamienicą robotniczą przy ulicy Czartoria (dzisiaj ostał się tylko mały fragment budynku). Widać również katedrę oraz Fort Radziwił na Zagórzu. I masa wody…

Poznań powódź 1924Źródło: http://poznan.wikia.com

Śródka i jej rynek

Widok na Rondo Śródka, w tle kościół Św. Jana Jerozolimskiego za Murami

Widok na Rondo Śródka, w tle kościół Św. Jana Jerozolimskiego za Murami

Znów fragment rynku, ulica Bydgoska lata 1925-35

Znów fragment rynku, ulica Bydgoska lata 1925-35

Przez dawny rynek przebiega teraz trasa z Garbar do Ronda Śródka

Przez dawny rynek przebiega teraz trasa z Garbar do Ronda Śródka

Śródka (3) Śródka z lotu 1969

Rynek Śródecki

Rynek Śródecki

Rondo Śródka

Źródła i autorzy starych fotografii: wieczorkiewicz.org, Remigiusz Banaś, skyscrapercity.com